2. كَد هه - قِـمح‌َ (لاوك آرد) يا سِفِر (حِبُر) دِراشُـت (كتاب ايضاحات‌) كه رساله‌اي درباب‌ اخلاق و اعمال ديني است و براي گروه وسيع‌تري از خوانندگان نوشته شده است‌. اين كتاب اول‌ بار در سال 1515 در قسطنطنيه چاپ شد و براي مطالعه‌ٴ جامعه‌ٴ يهوديان اسپانيا در آن زمان‌ جالب است‌. كلمات خارجي زيادي (عربي‌، فرانسه‌، اسپانيايي‌) در آن به چشم مي‌خورد.
براساس محاسبات بحيه‌، سال 1402/1403 آخرين سال ممكن براي آمدن مسيح بود.

 اَبودَراهَم‌

داود بن يوسف بن داود اَبودَراهَـم در يك خانواده‌ٴ يهودي اسپانيايي به‌دنيا آمد، يكي از اجدادش‌ به‌نام داود در نيمه دوم سده‌ٴ سيزدهم در تودلا مأمور گردآوري ماليات بود.
اين داود بن يوسف شاگرد يعقوب بن عاشر بود و در حدود 1340 در اشبيليه برآمد. او تفسيري بر كتاب‌هاي عبادي نوشت كه شامل توضيحاتي درباب تقويم يهودي است و هِبُر پِرُش هَه - بِرَكُـت و هَه - تِفيلُـت نام دارد. اين كتاب كه در سال‌هاي 1339 ـ 1340 در اشبيليه‌ تأليف شد، اثري كم‌مايه‌، ولي سر راست و بي‌پيرايه بود و از محبوبيت برخوردار شد. اول بار در سال 1489 انتشار يافت و دست‌كم هشت بار ديگر تجديد چاپ شد.

آبنر بورگوسي‌

آبنر بورگوسي‌، يهودي مرتدي كه در وقت تعميد (پس از سال 1320) آلفونسو ناميده شد. از آنجا كه بعدها در والادوليد به شهرت و بالندگي رسيد، اغلب او را آلفونسوي والادوليدي‌ مي‌نامند (هم‌چنين آلفونسوي بورگوسي و آلفونسو ال بورگالس‌، آلفونسوي نودين‌). او در اواسط سده‌ٴ چهاردهم (حدود 1348) درگذشت‌. تاريخ ولادتش معلوم نيست‌، ولي هنگام تعميد يافتن مردي سال‌خورده بود، يا ميان‌سالي را سپري كرده بود.
او پزشك بود و در والادوليد تدريس طب مي‌كرد(؟) و گويند رساله‌اي درباب طاعون‌ نوشت‌(؟). از سوي ديگر، گفته مي‌شود پس از مسيحي شدن در كليساي جامع والادوليد متولي بود.
آثارش عبارت است از:
1. شرحي بر شرح ده گفتار ابن عزرا، كه پيش از گرويدن به مسيحيت نوشته است‌.
2. هماهنگي عهد عتيق و عهد جديد. تلاشي در راه هماهنگ كردن آن دو مجموعه‌.
3. جنگ‌هاي خداوند. كه بعداً خودش به فرمان دنا بلانكا دختر آلفونسوي سوم شاه پرتغال‌، آن را از عبري به اسپانيايي ترجمه كرد. دُنا بلانكا در آن هنگام راهبه‌ٴ سيسترسيني صومعه‌ٴ لاس‌ هلگاس در نزديكي بورگوس بود (او رييس نبود، بلكه حامي آن دير بود).1 و در سال 1321


1. او را بانو (سينيوراي‌) هلگانسي مي‌ناميدند و نه بانوي مرشد. نك :

A . Rodriguez Lopez  El real monasterio de las Huelgas de Burgos (2 vols,. Burgos 1907; vol. 1, ch. 9).